Tussen oorlog en herstel: veteraan Nicole Frusch-Venhoek vond steun bij paarden
In dit artikel:
Toen beelden van de Russische inval in Oekraïne in 2022 op tv verschenen, sloeg dat voor veteraan Nicole Frusch‑Venhoek onverwacht een oude wond open: nachten zonder slaap, terugtrekgedrag en lichamelijke reacties alsof ze weer in een oorlogsgebied verkeerde. Frusch‑Venhoek (1972) diende negen jaar bij Defensie en maakte vier uitzendingen mee — drie naar Afghanistan en één naar Irak — waar ze als operatieassistent chirurgie onder extreme omstandigheden zware oorlogswonden behandelde.
Tijdens die missies zag ze zowel ernstige verwondingen van militairen als schrijnende letsels bij burgers en kinderen. Het voortdurend moeten doorwerken, in teams zonder vervanging en met weinig ruimte voor emoties, maakte dat ervaringen nauwelijks verwerkt konden worden. Terug in Nederland verschenen de effecten later: slapeloosheid, nachtmerries, lichamelijke klachten waarvoor ze meerdere operaties onderging (speekselklier, galblaas, blaas, schouder, schildklier). Ze legt een verband tussen die fysieke problemen en de harde omstandigheden tijdens uitzendingen, zoals uitputting en extreme hitte.
Een belangrijk element in haar verhaal is machteloosheid en wat experts ‘moral injury’ noemen: innerlijke beschadiging wanneer je getuige bent van of betrokken raakt bij handelingen die in strijd zijn met je morele overtuigingen. Frusch‑Venhoek beschrijft situaties waarin zij vond dat patiënten niet de zorg kregen die ze verdienden, terwijl ze zelf niet kon ingrijpen. Daarbij kwam een gebrek aan erkenning thuis; collega’s bestempelden missies soms lichtvaardig als ‘vredesmissies’ of gingen voorbij aan de intensiteit van haar werk.
In 2022 escaleerden haar klachten; verhoogde prikkelbaarheid, depressieve periodes en dissociatieve momenten leidden haar partner ertoe contact op te nemen met het Veteraneninstituut. Behandelingen zoals EMDR en intensieve therapieën brachten verwerking op gang, maar maakten de situatie aanvankelijk zwaarder: “de beerput ging open.” Uiteindelijk vond ze in 2024 een onverwachte, effectieve aanvulling: paardgerichte therapie binnen het onderzoeksproject HorsePower (Universiteit Utrecht). Paarden reageren op lichaamstaal en spanning en spiegelen gedrag zonder oordeel; dat brak een patroon van stressreacties en leerde haar weer te focussen en regie te nemen. Een vaste merrie gaf haar stap voor stap meer zelfvertrouwen. “Het gaf mij het gevoel dat ik er mag zijn,” zegt ze.
Naast therapie ontwikkelde Frusch‑Venhoek creatieve uitlaatkleppen; ze schrijft gedichten en schildert, en bundelde dit materiaal in ‘Wit met een groen randje’. Haar traject illustreert dat de nasleep van uitzendingen vaak vertraagd en complex is, dat herstel niet lineair verloopt en dat alternatieve behandelvormen zoals equotherapie betekenisvol kunnen zijn bij PTSS en moral injury. Het artikel verscheen in het kader van de Week van het Paard (23–31 mei 2026), waarbij initiatieven als HorsePower ook publiekelijk onder de aandacht worden gebracht.