Paardenhouderij bewijst waarde voor natuur en landschap in eerste KPI-meting
In dit artikel:
Hogeschool Van Hall Larenstein voerde in Overijssel een pilot uit waarbij kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) — een systeem dat in de melkveehouderij wordt gebruikt om duurzaamheidsprestaties te meten en te belonen — zijn aangepast en toegepast op de paardenhouderij. Dertien bedrijven deden mee; het project liep in opdracht van Overijssel Boert Duurzaam en in afstemming met de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra (FNRS) en de Federatie Paardrijden voor Gehandicapten (FPG). De provincie Overijssel verstrekt subsidie aan dr. Inga Wolframm (lector Duurzame Paardenhouderij en Paardensport) om de rekenmethode verder te verfijnen.
Uit de pilot blijkt dat paardenhouderijen vaak betere scores halen dan verwacht: gemiddeld presteerden deelnemers op meerdere onderzochte indicatoren — zoals stikstofbalans, ammoniakemissie, bodemkwaliteit, broeikasgasemissie, energiegebruik en weidegang — boven de hoogste streefwaarde uit de melkveehouderij-maatstaf. Onderzoeker Judi Groote merkte tijdens bedrijfsbezoeken dat veel ondernemers al meer maatregelen nemen dan ze zelf realiseren.
Tegelijkertijd toont de proef de beperkingen van de huidige aanpak. De gebruikte systematiek werkt nog met grove gemiddelden, waardoor verschil tussen typen bedrijven (manege, fokkerij, pensionstal, zorgboerderij) verloren gaat. Dat belemmert zowel eerlijke erkenning als concrete handelingsperspectieven voor individuele ondernemers. Ook worden groene bijdragen onderschat: KPI’s registreren nu vooral formeel vastgelegde maatregelen, terwijl eerder onderzoek laat zien dat Overijsselse paardenbedrijven gemiddeld bijna 10% groenblauwe dooradering hebben en vaak meer dan tien landschapselementen per locatie beheren — veel daarvan staat buiten subsidie- of registratiesystemen omdat ondernemers niet weten dat regelingen als ANLb/BBM voor hen bereikbaar zijn.
Als vervolg werken onderzoekers, provincie en Overijssel Boert Duurzaam aan een KPI-systematiek die rekening houdt met de diversiteit van de sector, met het oog op provinciale uitrol en landelijke opschaling. Projectleiders zien in deze aanpak een mogelijkheid om paardenhouderijen beter te erkennen in beleid en beloning en hen concrete verbeterstappen te bieden.